Een essay, over een onderwerp. Privacy hield me toen bezig, dus ging ik op onderzoek uit. De term roept (ook bij mij) een automatische reactie op: mijn privacy is me kostbaar, blijf er van af!!! Maar, hoe zinnig is die auto-reply? En waarom zijn we zo aan onze privacy? Ik dook de filosofie in en schreef.
Privacy. Voer het in als zoekterm in Google en je ziet voornamelijk berichten die strijden vóór de privacy en daarmee tegen het privacy-schendende. Privacy(schending) is een onderwerp dat ons bezig houdt. Toch weet ik niet precies wanneer ik mijn privacy geschaad acht. Of waarom ik me rondom deze term zo vlug aangevallen voel. Dus ga ik op onderzoek uit, naar privacy, het schenden van privacy en het (eventuele) belang van privacy.
William Parent, Amerikaans filosoof, definieert privacy als ‘the condition of not having undocumented personal knowledge about one possessed by others’ . Met ongedocumenteerde informatie doelt Parent hier op informatie die de persoon in kwestie niet openbaar beschikbaar heeft gesteld aan publiek. Een dagboek is daarmee dus nog steeds ongedocumenteerde informatie, omdat het dan wel geschreven is, maar de schrijver het niet gepubliceerd heeft, in krant of ander nieuwsmedium. Het gaat hier om controle. Het kunnen beslissen over de gedocumenteerdheid of ongedocumenteerdheid van informatie. Als ik volledig autonoom kan beslissen aan wie mijn persoonlijke informatie gepubliceerd wordt en ook kan beslissen voor wie mijn privé niet inzichtelijk is, dan ervaar ik privacy.
Het gaat om autonomie in deze kwestie. Het delen van je persoonlijke informatie is namelijk niet zo erg, mits uit eigen beweging. Het delen van informatie is waar je sociale leven uit bestaat. Charles Fried, Amerikaans jurist, stelt privacy als belangrijkste ingrediënt voor relaties, vriendschappelijk en liefdes . De mate waarin jij je informatie, die je niet hoeft te delen, besluit te delen met andere personen, is key voor de intimiteit van deze relaties. Bij vrijwillig sociaal contact heb je echter de informatiestroom volledig in eigen handen.
Het gaat bij privacyschending dus niet over de persoonlijke informatie zelf, maar de flow, de bewegingsstroom van deze informatie, zegt Helen Nissenbaum, professor in informatiewetenschappen aan Cornell Tech, Ithaca . Het ongemak ontstaat wanneer je persoonlijke informatie, die je niet publiek hebt gesteld (undocumented personal information), opeens wél bij andere personen terecht komt, zonder dat jij dit hebt besloten. Dat je dokter gegevens heeft over jou fysiek, die je vrienden bijvoorbeeld niet kennen, is niet erg. Je vindt deze informatieverstrekking aan de dokter namelijk gepast, normaal. Als je op Facebook je adres invoert, zodat je vrienden, die jij hebt geaccepteerd als vrienden, dat kunnen zien, is dat de informatiestroom die je oké vindt. Als Facebook echter je gegevens verkoopt aan de Chinese overheid, is dit niet een pion in de informatiestroom die jij normaal vindt. De door jou goedgekeurde informatiestroom is dan doorbroken en je privacy daarmee geschonden.
Oké, we vinden het dus problematisch als iemand die wij niet binnen een bepaalde informatiestroom vinden passen wel de stromende informatie ter oren komt. Maar waarom dan eigenlijk? Als de AIVD besluit iedereen 24/7 te filmen, maar vervolgens deze beelden direct weer vernietigd (als informatie geheel vernietigd kan worden, even hypothetisch), is dit dan een probleem? In zekere zin wel. Frans filosoof Michel Foucault omschrijft het (gebaseerd op het werk van Jeremy Bentham) met een koepelgevangenis . Plaats de gevangenen in celletjes in een kring en zet in het midden een wachttoren. De gevangen zullen hun gedrag aanpassen naar wat ze denken dat de observant (in de toren) van hen verwacht, omdat ze het gevoel hebben bekeken te worden. Vervolgens zal dit aangepaste gedrag zo normaal worden, dat men het idee krijgt het zelf bepaald te hebben. Internalisering (volgens Google): het proces waarbij mensen zich door socialisatie bepaalde sociale regels eigen maken, zodat deze regels na verloop van tijd niet langer worden beschouwd als van buitenaf opgelegde voorschriften, maar als richtlijnen die men zelf heeft gekozen.
Toch mist hier en belangrijk aspect. Als je namelijk slechts geobserveerd wordt (gefilmd door de AIVD dus), hoef je hier eigenlijk je gedrag niet voor aan te passen. Waarom zou je? Je kunt jezelf wel de vraag wel stellen in het waarom van de AIVD, maar als ze echt, oprecht, alleen filmen en verbranden, is er geen reden je gedrag aan te passen. Je wordt in principe niet beperkt in je vrijheid, gezien er geen gevolgen zijn, van welke actie je ook begaat. Rationeel gezien is het dus niet zo’n groot probleem. Het wordt pas interessant als de AIVD iets met de persoonlijke informatie gaat doen. Er een reactie op de persoonlijke informatie van de persoon komt.
Wanneer iets of iemand een negatieve reactie geeft op jou persoonlijke informatie, hebben we een probleem. Als bepaalde soorten persoonlijke informatie worden gezien als fout, en op het zijn van deze persoonlijke informatie een sanctie hangt, heeft dit invloed op je persoonlijke ontwikkeling. Je zou een vergelijking kunnen maken met Aristoteles’ act en potentie. Een persoon heeft een berg potentie, maar wordt in de actualisering als het ware tegengehouden door de observant met zijn represailles. Hierdoor is volledig autonome actualisering van de potentie onmogelijk.
Ook je eerder genoemde relaties zullen hieronder leiden. De vrijheid om te kunnen uiten wat je wilt, zonder dat er iemand meekijkt (dus privacy als context voor het vrienden-zijn) is een belangrijk element voor het hebben van intieme relaties. De vrijheid je persoonlijke informatie spontaan te kunnen uitdrukken is nodig voor het kunnen ontwikkelen van intieme relaties. Privacy is dan dus een voorwaarde.
Privacy beschermt je, tegen de buitenwereld. Het kan je beschermen tegen represailles die genomen kunnen worden op basis van het ter oren komen van jou persoonlijke informatie. Daarnaast helpt het ons vrienden te maken, omdat we onze persoonlijke info als een soort stempel voor intimiteit kunnen gebruiken. Jij bent een vriend, hier is wat persoonlijke info (of andersom). Bovenal gaat privacy over controle. Zelf kunnen en mogen bepalen wie wat weet en daardoor in staat zijn jezelf ten volste te ontwikkelen.
Cohen Henriquez, Danielle. ‘Privacy is...’. Filosofie.nl. Internet. Online. Geraadpleegd op 30 maart 2018, via https://www.filosofie.nl/nl/artikel/31502/privacy-is.html
Martijn, Maurits. ‘Deze bevlogen professor helpt je doorgronden wat privacy is’. Verhaal van de dag, De Correspondent. Internet. Online. Geraadpleegd op 30 maart 2018, via https://decorrespondent.nl/1998/deze-bevlogen-professor-helpt-je-doorgronden-wat-privacy-is/61450488-b6ee8d9d
Jansen, Milan. ‘Understanding Privacy: On the nature and value of privacy’. Scriptie. Internet. Online. Geraadpleegd op 30 maart 2018 via https://dspace.library.uu.nl/.../Milan%20Jansen%20scriptie.pdf?...2
Warren, Samuel D. en Brandeis, Louis D. ‘ The right to Privacy’. Harvard Law Review. Internet. Online. Geraadpleegd op 30 maart 2018, via www.cs.cornell.edu/~shmat/courses/cs5436/warren-brandeis.pdf
Fried, Charles. ‘Reason and Action’. Internet. Online. Geraadpleegd op 30 maart 2018, via https://scholarship.law.nd.edu/nd_naturallaw_forum/115/
Parent, William A. ‘Privacy: A brief survey of the conceptual landscape’. Santa Clara High Technology Law Journal. Internet. Online. Geraadpleegd op 30 maart 2018, via https://digitalcommons.law.scu.edu/chtlj/vol11/iss1/4/

Back to Top